Andrzejki — wróżby i zabawy andrzejkowe
Wieczór wróżb przed adwentem to jedna z ostatnich okazji do wspólnej zabawy przed świętami.
Aktualizacja: 27 września 2026
Lista imprez: Andrzejki 2026 w gminach: zabawy i wieczory wróżb
Skąd się wzięły andrzejki
Andrzejki to wieczór wróżb obchodzony w wigilię dnia świętego Andrzeja Apostoła, czyli 29 listopada (samo wspomnienie świętego przypada 30 listopada). Dawniej był to czas wróżb przede wszystkim dla panien, które chciały poznać imię przyszłego męża i sprawdzić, czy wyjdą za mąż w nadchodzącym roku. Chłopcy wróżyli sobie wcześniej — w wigilię świętej Katarzyny, 24 listopada, stąd nazwa katarzynki.
Andrzejki przypadają tuż przed adwentem, który w tradycji był czasem wyciszenia i ograniczania hucznych zabaw. Dlatego zabawa andrzejkowa bywała ostatnią taneczną imprezą przed świętami Bożego Narodzenia — i w wielu miejscowościach tak zostało do dziś.
Najpopularniejsze wróżby
- Lanie wosku — gorący wosk wlewa się przez ucho klucza do zimnej wody, a potem odczytuje przyszłość z kształtu zastygłej figurki lub jej cienia na ścianie.
- Wyścig butów — buty uczestniczek ustawia się jeden za drugim w stronę drzwi; właścicielka buta, który pierwszy przekroczy próg, jako pierwsza wyjdzie za mąż.
- Obierki z jabłka — skórkę obraną w jednym kawałku rzuca się za siebie; kształt, który utworzy, ma przypominać pierwszą literę imienia przyszłego partnera.
- Kubki — pod odwróconymi kubkami chowa się drobne przedmioty (obrączkę, monetę, listek); to, co się wylosuje, zapowiada ślub, dostatek albo inne wydarzenie w nadchodzącym roku.
Dziś wróżby traktuje się oczywiście z przymrużeniem oka — są pretekstem do wspólnej zabawy w gronie rodziny, znajomych czy klasy.
Zabawy andrzejkowe w gminach
Pod koniec listopada zabawy andrzejkowe organizują domy kultury, świetlice wiejskie, remizy OSP, koła gospodyń, szkoły i kluby seniora. Często łączą wróżby, konkursy, poczęstunek i potańcówkę przy muzyce na żywo. Bywają osobne andrzejki dla dzieci (popołudniowe, z bezpiecznymi wróżbami) i bale andrzejkowe dla dorosłych, na które obowiązują zapisy lub bilety-cegiełki.
Jak znaleźć andrzejki w okolicy
Ogłoszenia zabaw andrzejkowych pojawiają się zwykle w listopadzie na stronach gmin i domów kultury. Zabawy z oficjalnych źródeł zbieramy w kategorii zabaw tanecznych — warto zajrzeć tam w drugiej połowie listopada.
